संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानात ‘ग्रीन गटारी’..!!

प्रतिनिधी :मिलन शहा

मुंबई : संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानात ‘ग्रीन गटारी’ चा यशस्वी उपक्रम; पर्यावरणाची जपणूक करत साजरा झाला उत्सव
निसर्ग आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्याच्या उद्देशाने, येऊन एन्व्हायर्नमेंटल सोसायटी, गो ग्रीन फाउंडेशन ट्रस्ट आणि फॉर फ्युचर इंडिया यांच्या संयुक्त विद्यमाने संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान (SGNP) येथे यंदाही ‘ग्रीन गटारी’ या अनोख्या उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमात तब्बल १७० हून अधिक स्वयंसेवकांनी सहभाग घेतला. गटारी अमावस्या आणि नीज आषाढ अमावस्येच्या निमित्ताने उद्यानात होणाऱ्या गर्दीमुळे होणारे प्रदूषण टाळण्यासाठी हा उपक्रम एक प्रभावी संदेश ठरला आहे.

SGNP हे मुंबई महानगराचे ‘ग्रीन लंग’ (हरित फुफ्फुस) म्हणून ओळखले जाते. इथे लाखो पर्यटक निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी येतात. मात्र, गटारीसारख्या सणांच्या काळात अनियंत्रित गर्दी, कचरा आणि वन्यजीवांना त्रास देणारे वर्तन मोठ्या प्रमाणावर होत असते. या पार्श्वभूमीवर, ‘ग्रीन गटारी’ हा उपक्रम पर्यावरणाची काळजी घेणाऱ्यांसाठी एक प्रेरणा बनला आहे.

या वर्षीच्या उपक्रमात, स्वयंसेवकांनी नवपाडा आणि चिंचपाडा येथील वनप्रदेश आणि आदिवासी वस्त्यांमधील रस्ते स्वच्छ केले. यात विविध महाविद्यालयांमधील विद्यार्थ्यांचा सहभाग लक्षणीय होता. पाटकर कॉलेज, केईएस कॉलेज, एलआरएमसी कॉलेज, आणि ठाकूर स्कूल ऑफ आर्किटेक्चर अँड प्लॅनिंगच्या एनएसएस युनिट्सच्या उत्साही विद्यार्थ्यांनी यात सक्रिय सहभाग घेतला. त्यांच्या मदतीने ११०० किलोपेक्षा जास्त कचरा गोळा करण्यात आला.

‘हा उपक्रम फक्त एक स्वच्छता मोहीम नाही, तर पर्यावरणाबद्दलची आपली जबाबदारी आणि निसर्गाप्रती आदर व्यक्त करण्याचा एक प्रयत्न आहे,’ असे पर्यावरण प्रेमी म्हणाले. ‘आपण पारंपरिक पद्धतीने गटारी साजरी करू शकतो, पण ती पर्यावरणाला हानी न पोहोचवता कशी साजरी करायची हे महत्त्वाचे आहे. आपल्या सणांचा आनंद घेतानाच निसर्गाची काळजी घेणे हेच खऱ्या अर्थाने जबाबदार नागरिकत्व आहे.’

फॉर फ्युचर इंडियाच्या टीमने सांगितले, ‘ग्रीन गटारी’ हा एक सकारात्मक संदेश आहे. गटारीचा उत्सव साजरा करायचाच असेल, तर तो निसर्गाच्या सानिध्यात, पण त्याला कोणत्याही प्रकारची हानी न पोहोचवता करायला हवा. प्लास्टिकचा वापर टाळा, कचरा योग्य ठिकाणी टाका आणि वन्यजीवांना त्रास देऊ नका. तरुणाईला या उपक्रमात मोठ्या संख्येने सहभागी होताना पाहून आम्हाला खूप आनंद होत आहे. कारण हीच तरुण पिढी भविष्यात आपल्या पर्यावरणाचे रक्षण करणार आहे.’

यावेळी महाराष्ट्र वन विभागाचे कर्मचारी, वनरक्षक आणि निसर्गप्रेमी नागरिकांचेही सहकार्य लाभले. या सर्वांनी एकत्रितपणे पर्यावरणाचे रक्षण करण्याचा संदेश दिला. ‘ग्रीन गटारी’ हा उपक्रम प्रदूषण-मुक्त आणि निसर्गाभिमुख उत्सवाचा एक उत्तम पर्याय आहे.