गरजूंना ‘गोल्डन पिरेड’मध्ये वाचवणाऱ्या ‘गोल्डन स्त्रियांना’ सलाम!

एसएमएस -प्रतिनिधी -मिलन शहा

मुंबई : पिंपरी-चिंचवड, पुणे–मुंबई महामार्ग परिसरात दिवसा-रात्री सायरन वाजवत धावणारी एखादी ॲम्बुलन्स जर तुम्हाला एखादी स्त्री चालवत असल्याचं दिसली, तर ती बहुधा या दोन बहिणींमधील एक असेल.
या दोन सख्ख्या बहिणी गेल्या अनेक वर्षांपासून ॲम्बुलन्स चालवण्याचं कठीण आणि धाडसी काम करत आहेत. अपघातग्रस्त रुग्णांना तातडीने रुग्णालयात पोहोचवणं, गंभीर रुग्णांना ऑक्सिजन देणं, सीपीआर देणं, तर कधी मृतदेह उचलण्याचं अवघड काम—हे सगळं त्या निर्भयपणे पार पाडतात.
कोविडनंतर कौटुंबिक परिस्थितीत बदल झाल्यानंतर त्यांनी हा मार्ग निवडला. स्त्रीने ॲम्बुलन्स चालवणं ही आजही समाजासाठी अपवादात्मक गोष्ट आहे. वेळेअवेळी येणाऱ्या इमर्जन्सी, रात्रीची भीती, गुन्हेगारीचा धोका, मदतीचा अभाव—या सगळ्या अडचणी असूनही त्यांनी हे क्षेत्र निवडलं. जिथे हे काम पुरुषांची मक्तेदारी मानलं जातं, तिथे या दोघींनी नवा आदर्श उभा केला आहे.
फोन येतो, ठिकाण सांगितलं जातं आणि क्षणाचाही विलंब न करता त्या ॲम्बुलन्स घेऊन घटनास्थळी पोहोचतात. मदतीला कोणी असेल तर ठीक, अन्यथा रुग्ण उचलण्यापासून प्राथमिक उपचार देण्यापर्यंत सगळं काम स्वतःच करावं लागतं. अपघातानंतरचा ‘गोल्डन पिरेड’—जो रुग्णाच्या जीवासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो—तो या दोघी देवदूतासारख्या निभावतात. आजवर त्यांनी शेकडो जीव वाचवले आहेत.
त्यांच्यापैकी एका ताईंचा एक अनुभव अंगावर काटा आणणारा आहे. काही दिवसांपूर्वी मध्यरात्री एक फोन आला. त्या एकट्याच घटनास्थळी पोहोचल्या. सुमसान पुलाखाली एक व्यक्ती रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेली होती. जवळ गेल्यावर लक्षात आलं की त्या व्यक्तीने काचेची बाटली गळ्यात खुपसून स्वतःला गंभीर इजा केली होती. समोर अशी भयावह परिस्थिती आणि एकटी स्त्री—तरीही त्या मागे हटल्या नाहीत. त्या व्यक्तीला उचलून ॲम्बुलन्समध्ये टाकलं. तो मनोरुग्ण असल्याचं नंतर समजलं. रक्ताने माखलेला तो माणूस गाडीत आरडाओरड करत होता; प्रत्यक्षात त्यांच्याच जीवाला धोका होता. तरीही त्यांनी त्याला रुग्णालयात सुरक्षित पोहोचवलं—एक जीव वाचवला.
रेल्वे अपघातांचे प्रसंग तर आणखी कठीण. ‘रेल्वे कटिंग’ची माहिती मिळाली की त्या घटनास्थळी जातात. अनेक वेळा शरीराचे तुकडे वेगवेगळ्या ठिकाणी विखुरलेले असतात. मदत मिळाली तर ठीक, नाहीतर स्वतःच ते अवयव गोळा करून, कपड्यात गुंडाळून रुग्णालयात आणण्याचं मानसिकदृष्ट्या अतिशय कठीण काम त्या करतात—जे आपण कल्पनेतही सहन करू शकणार नाही.
कुटुंब सांभाळत, आर्थिक अडचणींना सामोरं जात, समाजासाठी जीव धोक्यात घालून काम करणाऱ्या या बहिणी चित्रपटातील नाही, तर वास्तवातील खऱ्या नायिका आहेत. आपल्या रोजच्या धावपळीत आपण ज्यांच्याकडे लक्ष देत नाही, अशा या योद्ध्या शांतपणे समाजसेवा करत आहेत.
त्यांच्या कार्याची कुठेतरी नोंद व्हावी, म्हणून हा लेखनप्रयत्न. त्यांना लेख लिहिण्याची परवानगी विचारल्यानंतर हा क्षणचित्र टिपण्यात आलं—कारण या ‘गोल्डन स्त्रिया’ खरंच सन्मानास पात्र आहेत.